Türkiye'nin denizcilik ve çevre koruma tarihinde stratejik bir eşiği geride bırakarak Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı ve Kuzey Ege Deniz Millî Parkı'nı ilan etmesi üzerine karadaki millî parklar ve önemi konusunda haber hazırlarken bir konu dikkatimi çekti. Millî parkların yanı sıra, yasalarla belirlenen farklı statülerdeki 12 ayrı koruma başlığı, doğanın ve tarihi zenginliklerin gelecek nesillere aktarılmasında kritik bir rol oynuyor.
Biyolojik çeşitliliğin, doğal ekosistemlerin ve kültürel değerlerin uzun vadeli korunmasını sağlamak amacıyla yasalarla ve özel statülerle belirlenen kara, su veya deniz coğrafi bölgelerdeki koruma alanları, doğanın ve tarihi zenginliklerin bozulmadan gelecek nesillere aktarılması için resmî olarak yönetiliyor.
Doğal ekosistemlerin, biyolojik çeşitliliğin ve kültürel mirasın uzun vadeli güvence altına alınması, yalnızca bir çevre politikası değil, gelecek nesillere karşı borçlanılan hayati bir sorumluluk olarak öne çıkıyor. Sayısal verilere baktığımızda Türkiye'nin bu konuda bir hayli hassas davrandığı görülüyor.
1958 - 2025 arası;
♦ Alan Sayısındaki Artış... 1958'deki 2 korunan alanı 2025'te 1.788'e ulaşarak yüzde 89 bin 300 oranında arttı.
♦ Genişleme... Başlangıçta 44 km² olan koruma altındaki coğrafya, yüzde 86 bin 484 artışla 38.097 km²'ye yükseldi.
♦ Ülke Yüzeyine Oranı... Yıllar içinde kararlı bir şekilde büyüyen korunan alanları 1958'te ülkenin %1,78'ini oluştururken 2025'te bu oran %4.86 oldu.
SON 10 YILDA NE OLDU?
Son 10 yıllık periyota baktığımızda korunan alan sayısının 1.543'ten 1.788'e çıkması ve kapsanan arazinin 27.067 km²'den 38.097 km²'ye ulaşması, özellikle küresel iklim krizinin ve ekolojik baskıların arttığı bu dönemde, karasal ve denizel koruma alanlarının genişletilmesi Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğini güvence altına alma adına kararlılığını sürdürdüğünü gösteriyor.
NEMRUT KALDERASI DA MİLLÎ PARK OLDU
Toplamda 23.448 km²'lik yüz ölçümüne sahip Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı ve Kuzey Ege Deniz Millî Parkı, millî park ilan edilmeden önce 2 Temmuz 2025'te 'Deniz Koruma Alanı' olarak belirlense de bu bölgelerin hukuki koruma statüsü, bu alanların 15 Ağustos'ta milli park ilan edilmesiyle kesinleşti.
Bunun yanı sıra dünkü Cumhurbaşkanı Kararı ile 48 km²lik Nemrut Kalderası da millî park ilan edildi.
Bu durumda;
4 günde Cumhurbaşkanı Kararı ile ikisi denizde olmak üzere 3 yeni millî parkımızın olması, Türkiye'nin biyolojik çeşitliliğini güvence altına alma adına kararlılığındaki katsayıyı bir önceki yıla oranla bir hayli artırdı.
SON 4 GÜNÜN ANALİZİ
Korunan alan sayısı 1.791'e çıkarken kapladığı yüz ölçümü 62.403 km²'ye yükseldi. Böylelikle 2025'in sonundan bu yana geçen 8 aylık süreçte korunan alan tarihî bir sıçramayla %64 artmış oldu. 62.403 km²; toplam 1.245.562 km² olan kara ve deniz alanı olan Türkiye'nin %5'ine tekabül ediyor.
• Kara-Deniz Milllî Park... 32.918 km²
• Diğer Koruma Alanları... 29.485 km²
♦ TOPLAM... 62.403 km²
