Migros verimli toprakları ve bol yağışlı iklimiyle Türkiye'nin çay üretiminin yaklaşık üçte ikisini karşılayan Rize'de çayın kalitesini artırmak, üretimin sürekliliğini sağlamak ve toprağın verimini korumak amacıyla Rize Valiliği koordinasyonunda; Rize Belediyesi, Rize Ticaret Borsası, Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, GürAta ve Zzef iş birliğiyle çay projesini hayata geçirdi.
Proje kapsamında Rize’de, ilk etapta üç ana pilot bölgede (sahil, orta ve yüksek kesimlerde) çay tarımı gerçekleştiriliyor. 120 üretici ile 160 dekarlık arazide projenin ilk etabında 200-250 ton yaş çay üretildi. Çay ekstratı değeri (çayın demlenme oranı) yasal mevzuatta minimum yüzde 29 olarak yer alırken bu projeyle üretilen ürünlerde yüzde 33’e yükseldi. Selülöz (çayın içindeki odunsu madde) mevzuattaki maksimum yüzde 16,5 yasal limitin yarısına düşürüldü. Projenin ilerleyen safhalarında ise üretim ve üretici sayısının artırılması planlanıyor. Çalışmada, İyi Tarım Uygulamaları ve rejeneratif tarım teknikleri hedef alınırken; toprağın uzun vadeli verimini korumak amaçlanıyor. Böylece üretim, yalnızca bugünün ihtiyacına göre değil; gelecek yılların üretim kapasitesini güvence altına alacak şekilde planlanıyor.
ALIM GÜVENCESİYLE ÜRETİM DESTEKLENİYOR
Proje üreticiye sağlanan alım güvencesi ve pazara erişim oluşturuyor. Bu stratejik adımın Rize’de yerel kalkınmaya ve bölgenin ekonomik gelişimine doğrudan katkı sağlaması hedefleniyor. Migros, coğrafi işaretli bu üretimin mahsullerini Türkiye’nin dört bir yanında satışa sunan ilk perakendeci olurken, mağazalarında Migros Ekstra markasıyla tüketiciyle buluşturuyor.
Proje ile ilgili konuşan Rize Valisi İhsan Selim Baydaş, “Milli içeceğimiz olan Rize Çayı’mızı koruyan, geliştiren ve geleceğe taşıyan her adımı desteklemeye devam edeceğiz” dedi. Rize Belediye Başkanı Rahmi Metin de “Sürdürülebilir tarım ve çevreci üretim anlayışını destekliyor, çay atıklarının ekonomiye kazandırılması kapsamında çay çöpünden mangal kömürü, sirke ve organik gübre üretimi gerçekleştirerek hem çevresel hem ekonomik anlamda önemli katkılar sağlıyoruz” ifadelerini kullandı.
"BÖLGESEL KALKINMAYA KATKI SAĞLANMASINI HEDEFLİYORUZ”
Migros Grubu Pazarlama İcra Kurulu Üyesi Ekmel Baydur, Çay tarımında iyi tarım modeli ve rejeneratif uygulamalar hedef alınarak üretimden toprak sağlığına, eğitim ve teknik rehberlikten, lojistik ve pazara erişime kadar uzanan bütüncül bir değer zinciri oluşturduklarını belirterek, “Bu modelle, çay tarımı yalnızca bugünün ihtiyaçlarına göre değil, gelecek yılların üretim kapasitesini güvence altına alacak şekilde planlıyoruz. Üreticinin güçlendirilmesi, yerli çayın kalite standardının yükseltilmesi ve bölgesel kalkınmaya katkı sağlanmasını hedefliyoruz” dedi.
Türkiye’de günlük 240 milyon bardak çay tüketildiğine dikkat çeken Baydur, çayı daha farklı nasıl üretilebilir diye söz konusu yola çıktıklarını bildirdi. Projeye geçen yıl başladıklarını ve ilk etapta 30 ton kuru çayı elde ettiklerini belirten Baydur, “Projenin ilk etabında 30 ton kuru çayı paketledik ve bundan sonra yapılacak üretimin aslında ilk adımını oluşturduk. Üstlendiğimiz bu projede ürettiğimiz çayları kendi markamız olan Migros Ekstra olarak ambalajladık” diye konuştu.
"ÇAYA DÖNÜM BAŞINA ATILAN GÜBRE MİKTARINI YARIYA İNDİRDİK"
İklim krizi, değişen tüketici alışkanlıkları ve küresel sürdürülebilirlik standartlarının, çay sektöründe de dönüşümü zorunlu hale getirdiğini kaydeden Rize Ticaret Borsası Başkanı Mehmet Erdoğan, yapısal sorunların çözümü için değişimi topraktan başlatmak gerektiğini ifade etti. “Toprak ne kadar sağlıklıysa, nihai ürün de o kadar kaliteli olur” diyen Erdoğan son olarak şunları söyledi:
"Projede yaptığımız çalışma ile çaya dönüm başına atılan gübre miktarını yarıya indirdik. Bugüne kadar yaptığımız üç çalışmayla yaklaşık yüzde 11 ile yüzde 15 arasında kalite parametresini yukarı taşıdık. Bir kilogram yaş çaya 35 lira taban fiyatın üzerinden 36,5 liradan alım yapıldı. Bu projede 3 yıl sonra üretilen çayların kalite değerleri yüzde 20-30 yukarıda olacaktır.”
